Oorlog begint niet meer met een schot, maar met een storing

Waarom de keynote van Pieter Cobelens raakt aan de grootste uitdagingen voor IT leiders

Het is maandagochtend. Containers verlaten de Rotterdamse haven niet meer. Een deel van het betalingsverkeer ligt stil en meerdere ziekenhuizen schakelen over op noodprocedures. Er zijn geen explosies, geen straaljagers en geen tanks aan de grens. Toch is Nederland aangevallen. Dit scenario vormt het vertrekpunt van de keynote waarmee generaal majoor b.d. Pieter Cobelens op 10 september Cybersec Netherlands 2026 opent. Zijn boodschap is helder: cyberoorlog is geen toekomstscenario meer, maar een realiteit waar organisaties vandaag al mee te maken hebben.

Waar cybersecurity jarenlang vooral werd beschouwd als een technisch vraagstuk voor de IT afdeling, is het inmiddels uitgegroeid tot een strategisch onderwerp voor bestuurders, CIO's en CISO's. De combinatie van geopolitieke spanningen, kunstmatige intelligentie en de groeiende afhankelijkheid van digitale infrastructuur verandert de manier waarop organisaties naar risico's moeten kijken. Juist daarom sluit de keynote van Cobelens naadloos aan op de actuele uitdagingen waar veel organisaties vandaag voor staan.

Nederland is aantrekkelijker doelwit dan veel organisaties denken

Nederland behoort tot de meest gedigitaliseerde economieën van Europa. De Rotterdamse haven, Schiphol, de financiële sector, hyperscale datacenters, AMS IX en een uitgebreid netwerk van cloudproviders vormen samen een digitale infrastructuur die essentieel is voor de Nederlandse economie.

Die sterke digitale positie brengt echter ook een keerzijde met zich mee. Waar fysieke infrastructuur jarenlang het primaire doelwit was tijdens internationale conflicten, geldt dat tegenwoordig steeds vaker voor digitale infrastructuur. Een verstoring van logistieke systemen kan internationale handelsstromen stilleggen. Een aanval op een cloudprovider kan duizenden organisaties tegelijkertijd raken. En een succesvolle aanval op een ziekenhuis of energiebedrijf heeft directe maatschappelijke gevolgen.

Volgens Cobelens maakt juist die verwevenheid Nederland tot een aantrekkelijk doelwit voor statelijke actoren, cybercriminelen en andere kwaadwillenden. Niet omdat Nederland militair de grootste speler is, maar omdat de impact van een digitale verstoring buitengewoon groot kan zijn.

Voor IT leiders betekent dat dat cyberweerbaarheid niet langer uitsluitend draait om het beschermen van de eigen organisatie. De afhankelijkheden binnen digitale ecosystemen maken dat de risico's zich verplaatsen door complete ketens van leveranciers, partners en dienstverleners.

Cyberoorlog verandert sneller dan veel organisaties beseffen

De oorlog in Oekraïne heeft laten zien hoe snel de aard van conflicten verandert. Goedkope drones hebben het militaire speelveld ingrijpend veranderd. Volgens Cobelens voltrekt zich binnen cybersecurity een vergelijkbare ontwikkeling.

Waar geavanceerde cyberaanvallen vroeger waren voorbehouden aan gespecialiseerde groepen met veel kennis en middelen, worden aanvalstechnieken steeds toegankelijker. Aanvallers beschikken over steeds krachtigere tools, terwijl kennis eenvoudiger beschikbaar is dan ooit.

Daarmee verschuift het dreigingslandschap fundamenteel. Niet alleen nationale staten beschikken over geavanceerde cybercapaciteiten. Ook kleinere criminele groepen kunnen inmiddels aanvallen uitvoeren die enkele jaren geleden alleen voorbehouden waren aan goed gefinancierde statelijke organisaties.

AI versnelt zowel aanval als verdediging

Een van de belangrijkste ontwikkelingen volgens Cobelens is de opkomst van generatieve AI. Waar aanvallers voorheen veel technische kennis nodig hadden om overtuigende phishingcampagnes, malware of social engineering aanvallen op te zetten, neemt AI steeds meer van dat werk over.

Phishingmails worden overtuigender. Deepfakes worden realistischer. Malware kan sneller worden aangepast aan nieuwe situaties en desinformatiecampagnes kunnen op grote schaal worden uitgerold.

Tegelijkertijd verandert AI ook de verdedigende kant van cybersecurity. Moderne securityplatformen analyseren miljoenen gebeurtenissen per seconde en herkennen afwijkend gedrag dat voor menselijke analisten nauwelijks zichtbaar is. Security Operations Centers zetten AI steeds vaker in voor threat detection, incident response en het prioriteren van meldingen.

Daardoor ontstaat volgens Cobelens een nieuwe realiteit waarin cybersecurity steeds minder een strijd wordt tussen mensen en steeds meer een concurrentiestrijd tussen algoritmen. AI ontwikkelt aanvallen en AI helpt diezelfde aanvallen weer detecteren en neutraliseren. Voor organisaties betekent dit dat investeren in AI niet langer alleen draait om productiviteit of innovatie, maar ook om digitale weerbaarheid.

Quantum computing vraagt nu al om voorbereiding

Hoewel kunstmatige intelligentie momenteel veel aandacht krijgt, wijst Cobelens ook op een andere ontwikkeling die de komende jaren grote gevolgen kan hebben: quantum computing.

Quantumcomputers bieden enorme kansen op het gebied van simulaties, logistiek en wetenschappelijk onderzoek, maar vormen tegelijkertijd een bedreiging voor vrijwel alle huidige encryptietechnieken waarop digitale communicatie vertrouwt.

Een belangrijk risico is het principe Harvest Now, Decrypt Later. Daarbij verzamelen statelijke actoren vandaag al grote hoeveelheden versleutelde informatie, in de verwachting dat toekomstige quantumcomputers deze data alsnog kunnen ontsleutelen.

Dat betekent dat informatie die vandaag veilig lijkt, over tien of vijftien jaar alsnog openbaar kan worden.

Voor organisaties die werken met intellectueel eigendom, persoonsgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie is dat geen theoretisch risico meer. De overgang naar post quantum cryptografie vraagt jaren voorbereiding en raakt infrastructuur, certificaten, applicaties en identiteitsbeheer.

Digitale soevereiniteit is een strategische keuze

Naast technologische ontwikkelingen staat ook digitale soevereiniteit centraal in de keynote.

Volgens Cobelens gaat deze discussie niet over protectionisme of het volledig vermijden van buitenlandse technologie. Het gaat over controle. Welke afhankelijkheden accepteert een organisatie? Welke onderdelen van de digitale infrastructuur zijn bedrijfskritisch? En hoe voorkom je dat geopolitieke ontwikkelingen direct gevolgen hebben voor de continuïteit van de organisatie?

Dat zijn vragen die steeds vaker op de agenda van bestuurders verschijnen. Cloudstrategie, leveranciersmanagement en risicobeheersing zijn daarmee niet langer uitsluitend IT onderwerpen, maar strategische keuzes die direct invloed hebben op de weerbaarheid van organisaties.

Cybersecurity wordt een verantwoordelijkheid van de hele organisatie

Misschien wel de belangrijkste boodschap van Cobelens is dat digitale weerbaarheid niet langer uitsluitend de verantwoordelijkheid is van securityteams of Defensie.

Vitale infrastructuur bevindt zich grotendeels in handen van bedrijven. Een cyberincident bij een logistieke dienstverlener kan complete supply chains verstoren. Een storing bij een cloudprovider kan honderden organisaties tegelijk raken. En een aanval op een ziekenhuis kan uitgroeien tot een nationale crisis.

Cybersecurity raakt daarmee bedrijfscontinuïteit, reputatie, compliance en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Organisaties die cyberveiligheid nog steeds uitsluitend als een technisch vraagstuk benaderen, lopen het risico de grootste veranderingen in het dreigingslandschap te missen.

Een keynote die verder kijkt dan technologie

Met de keynote van Pieter Cobelens onderstreept Cybersec Netherlands 2026 dat cybersecurity steeds meer draait om strategische keuzes. Niet alleen over technologie, maar ook over leiderschap, geopolitiek, innovatie en maatschappelijke weerbaarheid.

Voor CIO's, CISO's, IT managers, securityspecialisten en bestuurders biedt zijn sessie een actueel perspectief op de ontwikkelingen die de komende jaren bepalend zullen zijn voor de digitale veiligheid van organisaties.

Voor meer informatie:

KLik hier voor gratis inschrijven